Halk arasındaki adıyla mide mikrobunun en teselli edici yanı genelde kısa sürmesidir. Norovirüsün yarattığı şiddetli mide bulantısı ve kusma bir ila üç gün içinde hafifler; hatta bazı bakteriyel veya parazitik enfeksiyonların neden olduğu inatçı ishal bile doğru antibiyotik tedavisiyle birkaç günde kontrol altına alınabilir.
Ancak bazı sindirim sistemi enfeksiyonlarında, en şiddetli evre geride kalsa bile bağırsak problemleri yakayı bırakmaz. Karın ağrısı, gaz ve tuvalet düzenindeki dengesizlikler kronik bir hal alabilir. Gastroenteroloji uzmanları bu tabloyu Enfeksiyon Sonrası İrritabl Bağırsak Sendromu (PI-IBS) olarak adlandırıyor.
Araştırmalara göre, ciddi bir gastrointestinal (sindirim sistemi) enfeksiyon geçiren her 10 kişiden biri bu durumla karşı karşıya kalıyor.
BAĞIRSAK ZARI HASAR GÖRÜYOR, SİNİRLER AŞIRI HASSASLAŞIYOR
İyileştikten sonra devam eden şikayetler yaşandığında, hastalar genellikle mikrobu tam olarak atamadıklarını düşünür. Oysa durum bundan farklıdır. Mass General Gastroenteroloji Motilite Laboratuvarı Direktörü Dr. Kyle Staller, enfeksiyonun bağırsak duvarındaki dokuya zarar verdiğini ve bu durumun bağırsaktaki sinir uçlarını aşırı duyarlı hale getirdiğini belirtiyor.
Bu hassasiyet, beyin ile bağırsak arasındaki iletişim zincirinde bir kopukluğa yol açar. Sonuç olarak beyin, bağırsağın normal kasılma hareketlerini bile şiddetli bir ağrı olarak algılamaya başlar.
PI-IBS BELİRTİLERİ NELERDİR?
Dışkılama ile ilişkili veya dışkılama sonrası rahatlayan tekrarlayıcı karın ağrısı, ishal, kabızlık veya ikisinin ardışık nöbetler halinde görülmesi (değişken dışkı formu) ile şiddetli gaz, kramp ve karında şişkinlik hissi.
Tıbbi olarak IBS teşhisi konulabilmesi için bu şikayetlerin en az 3 ay boyunca düzenli olarak devam etmesi gerekir. Dışkıda kan veya izah edilemeyen kilo kaybı gibi “alarm belirtileri” varlığında ise farklı hastalıkların araştırılması şarttır.
MİKROBİYOM DENGESİ BOZULUYOR
UCLA Health İntegratif Sindirim Sağlığı Merkezi Direktörü Dr. Lin Chang, enfeksiyonun vücutta iki temel mekanizmayı bozduğunu vurguluyor. Virüs, bakteri veya parazitler yararlı bakterileri azaltarak gut mikrobiyomunu altüst eder. Değişen bağırsak ortamı, zararlı bakterilerin üremesine zemin hazırlar ve sinir sistemini olumsuz etkiler.
Enfeksiyon bağırsak bariyerini zayıflatır. Sindirilmiş besinler ve mikropların yan ürünleri kan dolaşımına sızdıkça bağışıklık sistemi devreye girer. Salgılanan kimyasallar bağırsak sinirlerini uyararak ağrı sinyallerini artırır.
KİMLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA?
PI-IBS gelişme riski bazı gruplarda belirgin şekilde daha yüksektir. Genel IBS vakalarında olduğu gibi bu grupta da oran daha yüksektir. Hastalık sırasında zihinsel olarak yoğun stres altında olmak, beynin bağırsaktan gelen sinyalleri işleme biçimini değiştirir. Stres, bağırsak geçirgenliğini de artırır. Özellikle parazit kaynaklı, uzun süren ve tedavisi geciken vakalarda bağırsak duvarı daha fazla tahrip olduğu için PI-IBS riski katlanır.
TEDAVİSİ VAR MI? PI-IBS KALICI MI?
Klasik İrritabl Bağırsak Sendromu genellikle ömür boyu süren bir durum olarak kabul edilse de, Dr. Chang enfeksiyon sonrası gelişen PI-IBS’in zamanla iyileşme eğiliminde olduğunu müjdeliyor. İyileşme süreci kişiden kişiye değişerek birkaç aydan birkaç yıla kadar sürebilir. Tedavi sürecinde öne çıkan yöntemler şunlardır. Soğan, sarımsak, buğday ve süt ürünleri gibi yüksek FODMAP (fermente olabilir karbonhidrat) içeren gıdaları sınırlandırmak şişkinliği azaltabilir. Ayrıca psyllium (karnıyarık otu tohumu kabuğu) gibi lif takviyeleri sindirimi rahatlatır. Nane yağı kapsülleri veya reçeteli spazm önleyici ilaçlar karın sancılarını hafifletir.
Hastalığın seyrine göre (ishal veya kabızlık ağırlıklı olmasına bağlı olarak) bağırsak hareketlerini düzenleyen özel reçeteli ilaçlar, bağırsak florasını düzenleyen minimal emilimli antibiyotikler veya sinir sinyallerini yatıştıran düşük doz nöromodülatörler kullanılabilir.
Gıda zehirlenmesi veya mide mikrobu atlattıktan sonra şikayetleriniz iki haftadan uzun sürüyorsa, enfeksiyonun kendisinden farklı bir durumla karşı karşıya olabileceğinizi unutmamalı ve mutlaka bir gastroenteroloji uzmanına başvurmalısınız.
Kaynak: Washington Post
Odatv.com
