ABD ve İsrail’in İran’a saldırarak başlattığı savaşın da etkisiyle Borsa İstanbul yatırımcısında azalma yaşandı. Yılın ilk çeyreğinde hanehalkları yurt dışına yöneldi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, yılın ikinci çeyreğinde yurt içi yerleşiklerin yurt dışı hisse senetlerine yatırımı 4.77 milyar dolar ile tarihi en yüksek seviyesine gördü. Hanehalklarının yurt dışı hisse portföyü de 3.98 milyar dolar ile rekor kırdı.
YÖNELİMİN SEBEBİ NE
Ekonomi’den Şebnem Turhan’ın haberine göre, hem yurt dışında yükselen teknoloji hisselerinin cazibesi hem de yurt içinde elde edilemeyen döviz geliri isteği, bu yönelimin tetikleyicisi oldu.
Merkez Bankası, sıkı para politikası kapsamında TL yatırımını teşvik etmek için makroihtiyati önlemler uyguluyor. İran’a yönelik savaş da dezenflasyon programını kesintiye uğratırken bir süre daha yüksek faiz ve enflasyonun süreceğine yönelik beklentileri arttırdı.
Merkez Bankası, yılın ikinci çeyreğinde haftalık repo ihalelerine ara vererek üst banttan piyasayı fonladı. Bu, hem kredi hem de mevduat faizlerini yüksek tutmaya devam ettiği yönünde değerlendirildi. Aynı dönemde, TL mevduat faizlerinde bankacılık sektörü yüzde 40’ın altına düşmedi. Bunun yanı sıra dolar/TL’de yükseliş de TCMB’nin döviz satışlarıyla dengelendi ve yurt içi yerleşikler döviz kazancının yolunu dışarda aradı.
Haziran 2023 tarihinden beri dolar/TL’de yükseliş ve döviz getirisi sınırlı. Yılın ikinci çeyreğinde yurt içi yerleşikler çok daha iştahlı şekilde yurt dışı portföy yatırımlarına ilgi gösterdi.
Merkez Bankası verilerine göre, yurt dışı portföy yatırımlarının toplamı ikinci çeyrekte 9.1 milyar doları geçti. Yılın ilk çeyreğine kıyasla bu dönemde 1 milyar doları aşan gerileme yaşandı. Buna rağmen gerileme, para piyasası araçlarına ilk çeyrekte trendinin çok üzerinde bir yatırım yapılmasından kaynaklandı.
Yurt içi yerleşiklerin yurtdışı portföy yatırımlarında tercihleri ikinci çeyrekte belirgin şekilde değişti. Para piyasası araçları ile bono ve tahvil yatırımları gerilerken, yurtdışı hisse senedi yatırımları tarihi zirveye çıktı.
İlk çeyrekte yurt dışı para piyasası araçlarına 1,6 milyar dolarlık yatırım yapan yurt içi yerleşikler, ikinci çeyrekte yalnızca 127 milyon dolarlık alım gerçekleştirdi. Böylece yatırım, önceki dönemlerdeki seviyelere yakın seyretti.
Bono ve tahvil yatırımlarında da düşüş görüldü. TCMB verilerine göre yurtiçi yerleşiklerin ikinci çeyrekteki yurtdışı bono ve tahvil yatırımı 4,2 milyar dolar oldu. Bu rakam ilk çeyrekte 4,66 milyar dolar seviyesindeydi. Savaş ve jeopolitik gelişmelerin tahvil faizleri üzerindeki etkisinin yatırım tercihlerine de yansıdığı değerlendiriliyor.
BEŞ YILDA DÖRT KAT ARTTI
Yurt dışı portföy yatırımlarında siyasi ve jeopolitik gelişmelerden en az etkilenen kalem ise hisse senetleri oldu.
Yurt içi yerleşiklerin yurtdışı hisse senedi portföyü ikinci çeyrekte 4,77 milyar dolara çıkarak tarihi zirvesini gördü. İlk çeyrekte 3,97 milyar dolar olan portföy, üç ayda yaklaşık 800 milyon dolar büyüdü. Geçen yılın aynı dönemine göre artış ise yüzde 67,22 oldu.
Bu portföyün büyük bölümünü hanehalkları oluşturdu. Yurt dışı hisse senedi yatırımlarının yüzde 83,4’ü hanehalklarının elinde bulunuyor.
Hanehalklarının yurt dışı hisse senedi portföyü ikinci çeyrekte 3,98 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Beş yıl önceki seviyenin yaklaşık dört katına çıkan portföy, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 68,33 arttı.
Hanehalklarının yurt dışına yönelmesinde yalnızca döviz bazlı getiri arayışı değil, yurt içi piyasalardaki gelişmelerin de etkili olduğu görülüyor. Özellikle ikinci çeyrekte Borsa İstanbul‘da yaşanan kayıplar ve yurt içi hisse senetlerine yönelik ilginin azalması, yatırımcıları yurtdışı piyasalara yöneltmiş olabilir.
Buna karşılık hanehalklarının yurt dışı bono ve tahvil yatırımları ilk çeyreğe göre yaklaşık 500 milyon dolar gerileyerek 2,18 milyar dolara düştü.
TERCİH ABD HİSSELERİDEN YANA
Yurt dışı hisse senedi portföyünde açık ara ilk sırada ABD bulunuyor. Yurt içi yerleşiklerin yurt dışı hisse yatırımlarının yüzde 86’sı ABD piyasalarında tutuluyor.
TCMB verilerine göre yurt içi yerleşiklerin ABD borsalarındaki hisse senedi portföyü 4,1 milyar doları aştı. Avrupa’daki hisse senedi yatırımları ise 619 milyon dolar seviyesinde kaldı. Diğer kıtalardaki yatırımların payı ise oldukça sınırlı.
Odatv.com
